Reizen op de fiets

9 mei, Midas Han

Er is niet aan te ontkomen dat de eigenaren van het hotel archeologen zijn, alle kamers zijn vernoemd naar archeologen die in deze regio gewerkt hebben. Na het eten kregen we gisteravond uitgebreide uitleg, aangevuld met wat eigen theoriën. Vanaf de bronstijd zijn in dit gebied sporen van bewoning te vinden. We kregen ook twee collegedictaten te leen aangeboden.

Vandaag fietsen we naar het Midas monument. Het dateert uit de 8e eeuw voor Christus. Volgens onze gastheer heeft het monument niets te maken met de mythische koning Midas. Die Midas is trouwens wel een mooi verhaal. Hij kreeg een gift van de goden en wenste dat alles wat hij aanraakte in goud zou veranderen. Deze wens werd vervuld. Dat werd honger lijden voor hem en zelfs zijn dochter werd een gouden standbeeld.

We hebben gisteren gehoord dat hier sporen van Frygische, Persische, Romeinse, Byzantijnse en nomadische samenlevingen te vinden zijn. Voor ons is dat wel heel veel detail, maar het is waanzinnig dat deze plek al zo lang in gebruik is.

Het monument is alleen een façade, er zit geen gebouw achter. Zo lijkt het direct uit het landschap te groeien. Dit geeft het gevoel alsof het landschap zelf heilig was voor de bouwers. We genieten van de plek en van de uitzichten.

Bij het Midas monument hebben de Grieken geen sporen achter gelaten. Dichter bij het hotel ligt het Gerdek Kaya complex. Dit zijn de resten van een Griekse grafkamer. Daarna zetten de Romeinen er hun urnen in, gevolgd door de Byzantijnen. Nu kun je met een stalen trapje naar boven om binnen te kijken. 

8 mei, Eskisehir – Çukurca

De receptionist van het hotel heeft gezegd dat we beslist bij de moskee op de hoek moeten kijken, en dat dat ook in onze fietskleren kan. Dus dat doen we.

Vanaf hier rijden we via de begraafplaats de stad uit. Het is een mooie rustige plek, waar de moezzin zingt terwijl wij omhoog fietsen. 

We starten de dag op de grote weg. Niet omdat we zo van grote wegen houden, maar omdat het anders te ver fietsen is. Het is bewolkt. Dat maakt de uitzichten wat vlak. De weg is zeker niet vlak, die is echt vals plat. Met de nadruk op vals, we rijden constant zo’n 3, 4% omhoog. Het is fijn te merken dat het lijf dat steeds makkelijker aan kan. 

Bij een Shell station stoppen we om wat te drinken. De inrichting van het winkeltje ziet er zo uit dat ik de zakken drop in het schap verwacht. Die zijn er niet, wel ayran, karnemelk, een prima dorstlesser. 

We fietsen op het gemak door. Na 35 kilometer stoppen we voor lunch. Het duurt even voor ze onze bestelling begrijpen, maar dan wordt de pide vers gebakken.

De laatste dertig kilometer rijden we over een prima weg door het grote niets. Er staat een verkeersbord dat sneeuwkettingen aanraadt. Dat lijkt onvoorstelbaar. Het uitzicht is weids. We zien jonge graanakkertjes, we passeren een kudde koeien met een herder en dan is het verder grasland, rotsen en wat bomen.

In de jaren ‘80 was er een boekenserie over de stam van de holenbeer, een prehistorische groep mensen. In dit landschap kan ik me voorstellen dat ze van achter de rotsen tevoorschijn komen. We vragen ons af of we ooit door zo’n afgelegen gebied gefietst hebben. 

Dit zijn de Phrygische hooglanden. Ondertussen rijden we boven de 1300 meter. Als ik een gehuchtje binnen fiets ligt er nog wat sneeuw. Er is er geen ontkomen aan als Carry me met een sneeuwbal staat op te wachten. 

Tegen vijven bereiken we het eindpunt van vandaag. In een klein gehucht ligt hotel Midas Han, een herberg van een Nederlandse professor archeologie. 

7 mei, Sōgüt – Eskisehir

Voor we echt de stad uit rijden willen we een lunch scoren. Er zijn genoeg eettentjes, maar voor we wat vinden dat open is en ‘meeneembaar’ eten heeft, hebben we de halve middenstand gesproken. Het resultaat is prima, pizza en kaasbroodjes. Een van de mannen wijst meteen de route de stad uit. Natuurlijk is die anders dan de onze en natuurlijk luisteren we niet. Gevolg is dat we onze fietsen eerst een steile straat omhoog duwen en dan terug moeten en doen wat hij gezegd heeft. 

We rijden over een rustige regionale weg. Het begint meteen met klimmen, nog voor we 10 kilometer onderweg zijn hebben we de eerste 400 hoogtemeters al te pakken en rijden we op 1000 meter hoogte. De uitzichten zijn weids, de vogels fluiten.

Na een kilometer of 15 moeten we kiezen, blijven we op de grote weg of gaan we toch het binnenland in? Eigenlijk is dat geen echte keuze, het wordt gewoon binnenland, we zien wel wat het wordt. En het wordt mooi!

Het valt op dat op deze hoogte het nog vroeg in het voorjaar is, de bomen zijn nog amper uitgelopen. We lunchen bij een bronnetje, blij met onze meegenomen broodjes want er is in de verre omgeving niets te krijgen. We filteren het water om onze bidons aan te vullen. 

We passeren een gehucht. Vanaf hier is de weg onverhard, maar goed begaanbaar. We rijden door eindeloze graanakkers. Het landschap is leeg en uitgestrekt. In de verte staan windmolens en er ligt sneeuw. Blijkbaar zitten we zo hoog dat de regen van de laatste week hier als sneeuw gevallen is. 

Het hoogste punt van vandaag ligt op 1115 meter. Vanaf hier rijden we grotendeels naar beneden. Het eerste stuk rijden we door een vallei. Er staan zo weinig bomen dat dit het idee geeft dat we op grote hoogte zitten.

Dan doen we nog één klein klimmetje en dan ligt daar de vallei. Waar je ook kijkt is de vlakte weids, ruim en uitgestrekt.

We passeren het tuinbouwgebied van Eskiçehir vol plastic kassen. Langzaamaan rijden we de drukte van Eskiçehir binnen.

6 mei, Bilecik – Sögüt

Om 4.48 roept de muezzin op tot gebed. Ik schrik wakker van hem en van de honden die mee janken. Gelukkig hoeven we er nog niet uit. We hebben tijd genoeg want we gaan vandaag niet ver. De keuze was tussen 30 kilometer of 85. Ertussen in zijn geen hotels aan de route en voor ons tentje vinden we het echt nog te koud.

Vandaag schijnt eindelijk de zon. Mijn kort/kort is misschien wat overmoedig, maar ik ben er aan toe. Als we de stad uit rijden is de eerste stop bij een benzinestation. We willen met onze fietsen in de wasstraat. Dit uitleggen is moeilijk. De pompbediende, ja die bestaan hier nog, belt met een vriend. Via hem wordt het gesprek gevoerd. En dan is het simpel, er is vandaag geen water.

We rijden over een brede regionale weg. Het is misschien niet zo spannend, maar met dit licht genieten we van de uitzichten. Het is echt voorjaar, de bomen staan amper in blad. We passeren bloeiende boomgaarden. We hebben geen idee of het kersen of amandelen zijn.

Aan de weg staat een kraantje. Die zie je hier vaker. Waarschijnlijk zijn ze speciaal voor woedoe, het rituele wassen voor het gebed. Wij stoppen voor ons eigen ritueel, het wassen van de fiets. 

Rond het middaguur komen we aan in Sögüt. Ook dit is een plaats met een lange geschiedenis. Dit was de basis van Ertugul, vader van Osman I, de eerste Ottomaanse sultan. Het was ooit de eerst hoofdstad van het Ottomaanse rijk. Nu is het een klein stadje van 14.000 inwoners.

Met dit mooie weer zit het terras bij de moskee vol mannen in winterjassen. We schuiven aan voor een kopje thee in de zon, voor een kwartje per kopje.

5 mei, Osmaneli – Bilecik

Het plan voor vandaag is naar Bilecik te rijden, met 40 kilometer niet zo ver, maar met 1000 hoogtemeters ver genoeg. Het is droog als we vertrekken. We beginnen op de snelweg.

We snijden af over een klein weggetje. Dat had best wat langer mogen zijn, want voor we het weten zitten we weer op de snelweg.

Na een kilometer of 20 mogen we er definitief af. We rijden een mooi regionaal weggetje op. We verwachtten dat het verhard zou zijn, dat is niet zo. Het is mooi fietsen en we zien de eerste strook blauwe lucht.

Dan volgt een lange geleidelijke klim. We hebben een klein windje in de rug. We passeren een kudde koeien die midden op de weg staat. Er wordt sloom naar ons gekeken, maar niets meer dan dat. Een stukje verderop zit de herder, in de luwte van een bosje.

Het is stroef fietsen door het natte zand. Het geeft het beeld van fietsen door een bord pap. Dan is de kleffe donkere modder verderop automatisch chocopasta. Juist als mijn gedachten richting pindakaas gaan, ligt er een heel grote plas. Carry wil dat ik er doorheen fiets, ik ga erom heen, waar het droog lijkt. Dat is het niet. Nu weet ik meteen wat pindakaasmodder is. Wat een bende. Binnen een paar meter blokkeert mijn fiets volledig. Er plakt zo’n dik pak klei tussen band en spatbord, dat elke beweging onmogelijk is. Met een stokje proberen we het weg te krijgen, maar het zuigt en plakt en smeert op een onwaarschijnlijke manier. Het duurt even voor ik weer een beetje normaal kan fietsen. Gelukkig kan mijn riem dit aan.

De schaapskudde die we passeren wordt bewaakt door twee honden en een herder. Wij krijgen een heftige begroeting van beide honden. Ook als de herder roept blijven ze om ons heen draaien en blaffen. Pas als we allebei helemaal stil staan is het klaar. 

Langs een afgraving rijden we verder. Dit is niet de enige plek die we passeren waar cement en marmer uit het landschap gesloopt worden. Deze hele regio ligt vol met dit soort plekken.

Het plan is van hier nog vijf kilometer regionale weg te rijden. Dat is nog niet zo gemakkelijk. Het blijkt een onverhard modderig pad, met diepe plassen over de volle breedte van het pad. Op de kaart zien we voldoende alternatieve routes. In de praktijk valt dat tegen. Eindresultaat is dat we de fiets bergop duwen door een grijze wijk vol flats en het laatste stukje toch weer op de snelweg belanden. 

4 mei Iznik – Osmaneli

Het weer is nog steeds prut. Er ligt een depressie boven Turkije die pas halverwege de week weg trekt. Tot die tijd doen wij veel kleren over elkaar aan. Het motto bij het inpakken ‘alles wat je thuis laat is meegenomen’ voorziet niet in regenbroeken, dikke truien en handschoenen. Gisteren heb ik me gewonnen gegeven en een warme broek gekocht.

Als we wegrijden is het droog. We rijden langs de Groene moskee en de Lefkepoort de stad uit. Gezien het weer hebben we de route aangepast en rijden we vooral langs de grote weg. Desondanks is het rustig fietsen. We rijden door olijfboomgaarden. Er staan wat kraampjes langs de weg met blikken olijfolie en zwarte olijven. Met dit weer ziet het er triest uit.

Blijkbaar is het geld op, want de weg versmalt tot een tweebaansweg. Het asfalt is een lappendeken vol geulen en bulten. Inmiddels regent het. Vrachtwagens passeren ons voorzichtig. Opspattend water doorweekt ons en ik voel het water in mijn schoenen.

Dan is daar de afslag, een onverharde weg. Met dit weer is het een opgave, vooral omdat er toch een flinke klim in zit.

Bovenop staat Carry me op te wachten. Net als we onszelf weer bij elkaar geraapt hebben voor het laatste stukje en verder rijden in de regen, komt ons een man tegemoet. Hij biedt ons thee aan. We hebben de moed niet om af te stappen en bedanken voor het aanbod. 

Vanaf hier rijden we naar beneden over een mooie asfaltweg met schitterende uitzichten. We zien hoe mooi we het hier zouden kunnen vinden. Nu is het vooral koud. Met 9 graden geeft dalen met 30 km/uur zulke koude vingers dat ik het liefst mijn remmen los zou laten.

Kleumend en nat komen we bij ons hotel. We zijn weer onderweg en morgen wordt het vast beter weer. 

3 mei, Iznik

Ook vandaag is het koud. Ik doe mijn beenstukken aan onder mijn zomerbroek. Met mijn dikke sokken voel ik me een jaren zestig toerist met een knickerbocker. Chat heeft Carry een ontbijtplek aangeraden. We vragen ons even af of dit klopt. Maar binnen de kortste keren staat de tafel vol. We krijgen zelfs frites.

Een extra dag in Iznik geeft beeld van de geschiedenis van deze regio. De oude naam van Iznik is Niceae. Het verhaal wil dat de naam Iznik de Ottomaanse verbastering is van ‘naar Niceae’.

In 325 werd in deze stad het tweede oecomenische concilie gehouden. ‘Onze’ Sint Nicolaas was een van de aanwezigen. In dit concilie is de geloofsbelijdenis vastgesteld, het credo van Niceae. De vertaling hiervan kan ik na jarenlange kerkdiensten nog bijna spontaan opzeggen. Overigens ligt de kerk waar dit concilie gehouden is inmiddels op de bodem van het Iznikmeer.

Onze eerste stop is de zesde eeuwse Hagia Sofia. Ooit gebouwd als kerk, met gebedsrichting Jeruzalem. Nu liggen de kleden voor ons gevoel scheef en wordt gebeden richting Mekka.

Langs de 3e eeuwse stadsmuur lopen we naar het museum. Veel feitjes en archeologische vondsten, met uitleg in het Engels. Wat blijft hangen is dat dit gebied al millenia lang bewoond is. Dat is een ander beeld als Nederland waar steden vieren dat ze 750 jaar bestaan.

Bijkomend voordeel van het museum is dat we weer opgewarmd zijn voor vervolg van de wandeling langs de stadsmuur. Deze is over de volle 5 kilometer nog bijna helemaal in tact met diverse poorten.

We zijn op weg naar de Groene Moskee. We zijn precies op tijd voor het middaggebed, dus we beperken ons tot de met tegeltjes ingelegde minaret.

Natuurlijk komen we overal Izniktegels tegen. Dit zijn die mooie tegels waar je in alle toeristische winkels in Istanbul mee wordt overspoeld. Ze hebben hun oorsprong in de 15e eeuw in deze regio. Bijna laat ik me verleiden tot het kopen van een magneet, tot ik me bedenk dat die dan nog drie maanden mee moet in de fietstas.

2 mei, Orhangazi – Iznik

Het is koud als we weg rijden. Buienradar heeft het over een gevoelstemperatuur van rond de vijf graden. We hebben onze route daarom wat aangepast. Het duurt nog een paar dagen voor het weer beter wordt. We beginnen met een rustige weg omhoog. Door de olijfboomgaarden rijden we naar beneden naar de grote weg. In de verte ligt het Iznikmeer. Ook zonder zon is het uitzicht mooi.

We rijden verder langs de grote weg. Er is plaats genoeg voor ons en het is niet druk. Maar de auto’s die er zijn, rijden hard. Het ziet er lenteachtig uit, met bermen vol bloeiend koolzaad. Maar met de wind uit het noordoosten voelt het bijna winters aan. We lunchen bij een restaurant aan het meer. Iedereen loopt dik ingepakt met winterjassen en laarzen. 

Halverwege de middag stoppen we bij een theehuis om op te warmen. Het ziet er uit als een jaren zeventig kantine. En zo wordt er ook gerookt. Er wordt thee gedronken en druk gekaart. Aan de muur hangt een poster van Atatürk en een die het roken verbiedt. Ik weet niet zeker hoe welkom vrouwen hier zijn. Dat verandert als we meteen eau de cologne krijgen om onze handen te poetsen. En als we willen afrekenen is onze thee al betaald door de mannen aan het tafeltje verderop.

We rijden Iznik binnen langs de eeuwenoude Istanbulpoort. Het gaat te snel voor een goede foto. Dat geeft niets, gezien de weersverwachting blijven we hier een extra nacht. Dus morgen hebben we tijd genoeg.